تو چرا اصلاً خوشحال نیستي؟

 Viva España

VIVA SPAIN

                    تقديم به Re و Mim  عزيز به پاس آدينه نوشت‌هاي قديمشان

يك

"هوا گرم است" اين اولين چيزي است كه در هشياري مي‌فهمم، اما خوشبختانه اثري از خورشيد نيست، هوا گرگ و ميش است و اين يعني خاطره. ملافه رويم را تا جاي ممكن دورتر پرتاب مي‌كنم. مي‌خورد به ديوار زير پنجره و زمين مي‌افتد. به جايش متكاي كنار تخت را بغل مي‌گيرم. فكر مي‌كنم هنوز كمي جا دارد براي خوابيدن.

دو

ديشب؟

ديشب؟

آهان، ديشب با شادي پيروزي اسپانيا به روي تخت آمدم، اس ام اس زدم و خوابيدم. گوشي رو نگاه مي‌كنم، جوابي نيامده. مي‌دانستم، اگر جوابي بود حس مي‌كردم. دوباره گوشي رو مي‌بينم ساعت هفت و نيم را نشان مي‌دهد. قبل تر بعد از گرگ و ميش هوا رو به تاريكي كه مي‌رفت دير شده بود، الان روشن كه باشد دير شده است.

سه

اولش هيچ حواسم به امروز نبود، اما خيلي زود به كسالت آدينه رسيدم. دور خودم مي‌چرخم، پشت ميز، روي تخت، تو اتاق آفتاب گرفته، جلوي تلويزيون، در آشپزخانه، در حمام، مدام مي‌چرخم بي اين كه سرم گيج برود. اما صداي همه از اين چرخ خوردنهايم در آمده است، حتي صداي گزارشگر تلويزيون هم در آمد كه مي‌گفت: تحقيقان دانشمندان نشان مي‌دهد چرخاندن بچه‌ها در هوا در دوران كودكي نمي‌دانم موجب چه چيزي در بزرگسالي مي‌شود.

چهار

مدام حواسم را پرت مي‌كنم تا يادم برود، اين همه كار است كه بايد انجام بدهم. پايان‌نامه خودش به اندازه ده تا كار سنگين ِ وقت گير ِ غير دوست داشتني از من انرژي مي‌گيرد. پشت ميز كه مي‌نشينم ذهنم هزار جا مي رود و دلم يك جا. بعد به خودم مي‌گويم: هي يو دلت مي‌خواست ذهنت يك جاي مي‌رفت و دلت هزار جا؟! بعد خودم به خودم فحش مي‌دهم و بي‌خيال همه آن نهصد و نود و نه جا مي‌شوم و همان يك جا را مي‌چسبم.

پنج

براي بيرون نرفتن از خانه من پيروز مي‌شوم، همه مي‌روند. كم پيش مي‌آيد اين گونه تنها در خانه باشم، شايد هفته‌اي يك نيم روز. آن‌هم براي مني كه عاشق تنهايي هايي اينجوري‌ام. حالا مي‌شود آدينه ديگر كسالت بار و گرم نباشد، مي‌شود موسيقي با صداي بلند گوش داد، مي‌شود با صداي بلند شعر يا ترانه خواند، مي‌شود حتي پشتك‌هاي پشت سر هم زد در هال خانه، مي‌شود چند ساعت بي‌خيال با دوستي تلفني حرف زد، مي‌شود حتي سنگيني حضور كسي را در كنارت حس كرد. 

And so it is
The shorter story
No love, no glory
No hero in her sky

My mind…my mind…

Damien Rice “The Blowers Daughter”

ديلمان شجريان رو در اين شب تنهايي عشق است.

دل از من برد و روي از من نهان کرد             خدا را با که اين بازي توان کرد
شب تنهاييم در قصد جان بود                     خيالش لطف‌هاي بي‌کران کرد
چرا چون لاله خونين دل نباشم                   که با ما نرگس او سرگران کرد
که را گويم که با اين درد جان سوز               طبيبم قصد جان ناتوان کرد
بدان سان سوخت چون شمعم که بر من       صراحي گريه و بربط فغان کرد
صبا گر چاره داري وقت وقت است                که درد اشتياقم قصد جان کرد
ميان مهربانان کي توان گفت                       که يار ما چنين گفت و چنان کرد
عدو با جان حافظ آن نکردي                         که تير چشم آن ابروکمان کرد

گذر روز‌ها تند شده‌ است، اما آن حسي كه بايد در عبور تند روز‌ها دست بدهد نيست. انگار هر روز دارد دير مي‌‌شود، يا نمي‌دانم دارم روزها را از دست مي‌دهم. بيشترش در فكر كار‌هاي عقب مانده و نكرده مي‌گذرد. روز‌هاي زيادي كه مدفون شده بودم، انگار مي‌خواهم آنها را زنده كنم، كارهاي اين يك سال و اندي پيش را مي‌كنم، فيلم‌هاي نديده‌اي اين دوران را مي‌بينم يا كتاب‌هاي نخوانده اش را مي‌خوانم. غافل از اين كه اين روز‌هايي كه اين چنين تند مي‌گذرد خود دارد به پاي گذشته‌هاي رفته مي‌سوزد و دور باطل تسلسل هي تكرار مي‌شود تا كي نمي‌دانم!!!

بعد ياده اين گردباد‌هايي مي‌افتم كه تند و تند دور خودش مي‌چرخد و همه چيز را در خود فرو مي‌كشد، دارم مي‌چرخم، سرم گيج مي‌رود. منتظر وقتي‌ام تا نوبتم بشود و مثل هزار چيز فرو كشيده شده در يكي از اين دور‌ها به بيرون پرتاب شوم و بيافتم يك جاي دورييييييي كه نمي‌شناسمش.

پي نوشت، بي ربط)  شايد دستي به سر و روي اينجا كشيدم بايد جان بگيرد.

شب اول رو يادتون هست، همون فيلم پل‌هاي مديسون كانتي رو مي‌گم، همون شب اولي كه از صبح  تا شب كريستينا با رابرت بود، نگاه‌هاي بعد از شام كريستينا رو اگه خوب ديده باشين، زمين تا آسمون با نگاه‌هاي از صبح تا قبل از شام فرق مي‌كنه. حرف‌هايي كه تو ذهن مي‌گذره ولي به زبون نمي‌‌آد رو چشم‌ها مي‌گن، حتي اون موقع كه رابرت ميره و كريستينا از پشت شيشه‌‌ي در رفتن اون رو نگاه مي‌كنه، ولي تمام اون چيز‌هايي كه تو ذهنش مي‌گذره چند ثانيه بعد كاملا مشخص مي‌شه. وقتي كه كريستينا تو تراس مي‌ايسته و بند لباسش و باز مي‌كنه تا نسيم به تمام تنش بخوره، كمي بعد هم جلوي آينده شروع ميكنه به دست كشيدن به تن برهنش. به نظرم اين تمام اون چيزيه كه تو ذهنش مي‌گذره.

پشت اين خواستن تن خيلي حرف‌هاست، اين خواستن فقط وقتي اتفاق مي‌افته كه ذهن و روح كريستينا در تمام طول روز آروم آروم درگيره اون آدم مي‌شه، يك حسي بيشتر يا خيلي بيشتر از يك خواستن مادي، حسي كه از ديدن يك مرد پا به سن گذاشته جذاب و به راستي دنيا ديده، با حرف‌هايي كه چشم‌هاي كريستينا رو به زندگي و به روياهاش باز مي‌كنه به اون دست مي‌ده، نه يك جوون فكلي قد بلند با هيكل ورزشكاري. حسي كه شايد تا اون روز تجربش نكرده، يا اگه تجربه كرده سال‌ها از اون روز‌ها مي‌گذره. درست همين‌ جا است كه وقتي ذهن در گير اون آدم مي‌شه تن هم شروع به خواستن اون مي‌كنه و همين باعث مي‌شه وقتي تو وان حموم دراز كشيده به فكر رابرت مي‌افته كه چند دقيقه پيش همون‌جا داشته دوش مي‌گرفته و ناخود آگاه دستش شروع مي‌كنه به حركت روي لب و تن خودش.

يكي از سوال‌هاي كلاسيك فلسفه ذهن مسئله ارتباط ذهن با بدنِ (Mind and Body  (شايد اولين نظريه مطرح در اين باب مال جناب دكارتِ كه به دوگانه انگاري ( Dualism ) مشهوره و اين دو تا رو دو چيز منفك از هم مي‌دونه، اما نظريه ديگه‌اي هست به اسم "اين هماني" (  Identity theory ) كه تا اون جايي كه من حضور ذهن دارم هنوز ‌هم يكي از نظريات نسبتا مطرح تو بحث فلسفه ذهنه و گوياي اينه كه هر نوع از حالات ذهنی با نوعی از حالات فیزیکی همسانِ. فكر مي‌كنم حرف‌هايي كه تو بالا زدم نشون مي‌ده تو اين فيلم مفهوم اين نظريه خيلي خوب به تصوير كشيده شده.

چشماي عكس ( عكس با كيفيت بهتر ) بالا رو  خوب ببينيد انگار داره به ما نگاه مي‌كنه، شايد مي‌خواد بگه تو اين لحظه چه حسي داره.   

 

عجيب بود برام، فكر مي‌كردم چرا تا حالا هيچي از فيلم "پل‌هاي مديسون كانتي" نشنيده‌ بودم يا نخونده بودم. اتفاقا فيلم محصول سال 1995 است، يعني همون‌ سال‌هايي كه مي‌تونم بگم فيلم‌هاي خوبش رو حتما ديده‌ام، بعد فكر كردم خوب شايد اون موقع ها توجهم و جلب نكرده كه دنبال ديدنش نبودم، اما صبح كه شروع كردم به گشتن تو نت، هيچ نوشته‌اي در مورد فيلم نديدم. واقعا نمي‌دونم فيلم به اين ‌شاهكاري با بازي بي‌نظيره مريل استريپ (در نقش فرانچسكا) كه براش نامزد اسكار هم شده چرا از دست آدم‌هاي فيلم بين ما در رفته.

به نظرم فيلم داستانِ انتخابِ، انتخابي كه كريستينا انجام مي‌ده بين رفتن و موندن، بين يك مرد مسن جذاب (‌كلينت ايستوود) و زندگي ساده و تكراريش در كنار همسر و فرزنداش، انتخاب بين ديدن جاهايي‌ كه دوست داره ببينه از محل تولدش تو ايتاليا تا كشور‌هاي دور آفريقا و موندن در يك روستاي دور و آروم و بودن در كنار درختها و مزرعه‌اي كه هر روز باهاشون ور مي‌ره، اما در اصل انتخابِ بين رفتن دنبال روياهاي يك زنه و اخلاقياتي كه اون و پايبند به موندن مي‌كنه. 

اين داستان زندگي خيلي از ما و بخصوص زن‌ها است، اينكه هر كسي بالاخره به روزي يه جا به اين فكر مي‌كنه كه حالا بايد چي كار كنه؟ بايد بمونه يا بره؟ موقع رفتن كه مي‌شه بايد تو چند ثانيه تصميم بگيري كه دستگيره در ماشين و باز مي‌كني و پياده مي‌شي يا نه فقط دستگيره رو تو دستات فشار مي‌دي و سرجات مي‌شيني و چشمات و اشك فرا مي‌گيره.

 پ.ن ۱ ) زياد تا تشكر از دوست خوب فيلم بينم براي معرفي اين فيلم

ورق‌ها رو بر مي‌زنم، دست قبل و تو بردي، دست قبل ترش رو هم. اول بازي قول دادم تقلب نكنم. دست پيش شاهِ دل و كه زدي رو بي‌بي‌م از شادي داد كشيدي و گفتي: اين بود اين‌ همه ادعات كه از بچگي من پاسور باز بودم و هميشه حاكم بودم و ...  پس چي شد، چرا تو زرد از آب در اومدي! دست اول رو هم همين كه بردي يه هو از جا پريدي بالا و شروع كردي به قاه قاه خنديدن . . .

بر زدن ورق‌ها كه تموم مي‌شه، مي‌گم: بشين، ببين اين دفعه چه طور كُتِت مي‌كنم. دسته‌ي اول ورق‌ها رو كه مي‌دم مي‌گم حكم؟ ورق‌هات و كه از رو زمين بر مي‌داري، قيافه خندون چند لحظه پيشت جدي مي‌شه. عينكت رو نزدي، با دستام موهاي چين و تاب دارت و كه دور صورتت ريخته آروم مي‌آرم جلو تا رو شونت بريزه، اينجوري زيباتره انگار. مي‌گي: حواست كجاست آقاهه! ( هيچ بهت گفته بودم اين "آقاهه" گفتنت و خيلي دوست دارم؟ )  از تيكت خندم مي‌گيره، مي‌گم: حكم بالاخره چي شد. مي‌گي: ده بار گفتم پيك. با طعنه مي‌گم: پيك حكم منه، اين دست و باختي.  

شروع مي‌كنيم به كشيدن ورق‌ها و بيرون انداختن اون‌هايي كه نمي‌خوايم. هميشه فكر مي‌كردم حكم دو نفره بازي كردن اصلا نبايد جالب باشه، ولي خوب اين دفعه كلي فرق مي‌كنه، انگار امروز فقط بايد اين و بازي مي‌كرديم. همون اول با هيجان آسِ خشت و مي‌زني، يه خال ريز مي‌اندازم پايين، بعدهم شاه خشت مي‌زني و من سرباز. تو بازي فرو رفتي، منم غرق بازي خودم شدم. گوشواره‌هاي گرد سفيدت بين موهات با چشماي من قائم موشك بازي مي‌كنه، دست بندِ سنگ سياهتم - كه من آخرم اسمش و ياد نگرفتم‌- موقع ورق انداختن تو دستت عقب و جلو مي‌ره.

نوبتِ منه، حواسم نيست چيا اومديم پايين، ده پيك و مي‌زنم. با خوشحالي ورق تو دستت و مي‌بري سمت لبت و بعد آروم مي‌آريش پايين، مي‌گي اينم سرباز وفادار من، رو صورت سرباز يه لكه صورتي افتاده. مي‌گم: خوب مزد وفاداريشم گرفت. با هم مي‌زنيم زير خنده.

بي‌بي دل مي‌زني. ورق‌هاي توي دستم و نگاه مي‌كنم آس و سرباز دل و هفت خشت دارم، دست‌هاي برده روي زمين و مي‌شمرم، تو شيش تا بردي و من چهار تا، سرم و كه بالا مي‌آرم مي‌بينم چشمات منتظرن و دارن من و نگاه مي‌كنن، گوشوارت از اون پشت بهم چشمك مي‌زنه. ورقهاي دستم و نگاه مي‌كنم، آس دل و زير هفت خشت قائم مي‌كنم و سرباز دل و مي‌اندازم پايين و مي‌گم اينم وفاداري سرباز من. هورا مي‌كشي و از جات مي‌پري هوا .

من هنوز تو بازيم ...  

خوابم تعبير شد.

مثلا قرار بود اين دو روز در كمال آرامش و خيال راحت بشينم سر پايان‌نامه. اما اين دو روز ‌هم با اين اتفاق مثل تمام روزهاي گذشته به فنا رفت. اصلا انگار قرار نيست من آرامش داشته باشم و براي خودم زندگيم و بكنم.

خسته ام ... 

خبر محكوميت نسرين رو كه ديشب خوندم، تا چند دقيقه‌اي مات به صفحه مونيتور نگاه مي‌كردم. ياد دفعه اولي افتادم كه نسرين رو تو نشر ثالث ديده بودم. ياد سادگي و بي‌آلايشيش افتادم و اين كه اون روز كلي بي مقدمه حرف زديم از جنبش زنان تا دموكراسي، از درس و دانشگاه، از شيطنت هاي دوران دانشجويي، از همسرش نيما، و خيلي حرف هاي ديگه. بعد ياد اون روز افتادم كه من و با ريش بلند تو دانشكده جامعه شناسي دانشگاه تهران ديده بود يا اون روزهاي نمايش آفسايد و جلسات كمپين ورود زنها به استاديم. آخرهم ياد اون روزي افتادم كه قرار بود كتاب‌هاش و براش ببرم دفتر مجله زنان، كه اس‌ام‌اس زد كار براش پيش اومده و مجبور شده بره بيرون و اين كه من بعد از اون روز هنوز نتونستم ببينمش.

حتي الان هم حرفي نمي‌تونم بزنم فقط اميدوارم راي دادگاه زود تر عوض بشه.

زمان يك معجزه است. ايمان آوردن به آن سخت است، اما براي آنها كه به آن باور داشته باشند بسيار اميد و روشنايي بخش است.

و من به زمان سخت ايمان دارم . . .

فرانكي و جاني رو ديدم. شخصيت جاني يكي از دوست داشتني ترين شخصيت‌هايي است كه تا حالا ديدم. تلاشش براي رسيدن به خواسته‌اش و اعتماد به نفس و قدرت سخنوريش مثل همه فيلم‌هاي آل‌پاچينو بي ماننده.

به گمونم ارزش اين و داره كه سعي كرد تو زندگي شبيه اون بود.